على محمدى خراسانى
103
شرح مكاسب (فارسى)
حتما حرام مىباشند ، و در خصوص اينها هيچگونه تفصيلى را نمىپذيريم . و دلائل يا شواهدى كه بر حرمت آنها اقامه مىكنيم سه امر است : 1 - شهادت مرحوم مجلسى در بحار و مرحوم فاضل مقداد در تنقيح : مرحوم مجلسى در بحار الانوار فرمود : سحر هشت قسم است و تمامى آنها در سحرى كه نزد اهل شرع [ متشرعه و پيروان شريعت و در رأس آنها فقهاء ] معروف مىباشد ، داخل هستند ، و اين شهادتى است از مجلسى ره بر دخول آن اقسام در سحر . و مرحوم فاضل مقداد هم بعدا به كلامش اشارهاى خواهيم كرد كه علم خواص و علم حيل و علم جرّاثقال و . . . را [ كه فخر الدين از دائره سحر بيرون كرده بود ] داخل در سحر نموده و دائره را توسعه داده است . پس اين دو نفر شهادت دادهاند كه تمامى اين اقسام سحر است ، و در موضوعات ، شهادت دو عادل كفايت مىكند ، و وقتى موضوع احراز شد ، مىگوئيم : اطلاقات باب سحر [ از قبيل : الساحر ملعون ، الساحر كالكافر و . . . ] اقسام اربعهء مذكور را شامل مىشوند ، و بر حرمت آنها دلالت مىكنند [ و لا اقلّ اين چهار قسم از باب قدر متيقن مىشود كه هم مجلسى و هم فاضل مقداد و هم فخر الدين قبول دارند ] اين شاهد به نظر مرحوم شيخ ناتمام است و بعدا به دو بيان ردّ خواهند كرد . 2 - فخر الدين در ايضاح « 1 » فرموده : حرمت اين چهار قسم از ضروريات دين است و كسى كه آنها را حلال بشمارد كافر است [ چون ضرورى دين را انكار نموده است . البته به فرمودهء مرحوم شهيدى در حاشيه ص 59 : فقهاء صريحا نگفتهاند كه : حرمت سحر از ضروريات دين است ، ولى مستحلّ آن را كافر
--> ( 1 ) ايضاح الفوائد ج 1 ص 405 .